Sociale veiligheid - beleid

Hockey Club Walcheren werkt actief aan een veilige sportomgeving en een veilig sportklimaat. Dit beleid beschrijft de uitgangspunten, afspraken, rollen en werkwijze waarmee de club sociale veiligheid organiseert en borgt.

Het beleid geldt voor alle clubactiviteiten en voor iedereen die bij de club betrokken is: sporters, ouders, vrijwilligers, trainer-coaches, teambegeleiders, scheidsrechters, officials, bestuursleden, overige functionarissen en bezoekers.

De praktische uitwerking van dit beleid staat in onderliggende documenten, zoals gedragscodes, het Vrijwilligersbeleid , het Aannamebeleid vrijwilligers , het Pedagogisch plan , het VOG-beleid , de werkwijze voor vertrouwenscontactpersonen en RI&E-formulieren.

Hockey Club Walcheren - Beleid sociale veiligheid

Geldig voor
sporters, ouders/verzorgers, vrijwilligers, bestuursleden, overige functionarissen en bezoekers
Revisiedatum
24 februari 2026
Evaluatie
minimaal jaarlijks; tussentijds bij relevante meldingen of incidenten
Publicatie
via clubkanalen (website, LisaX-app en clubhuis); extra onder de aandacht bij seizoensstart
Documenteigenaar
Portefeuillehouder sociale veiligheid
Totaal aantal pagina’s
8

1. Doel en reikwijdte

Dit beleid sociale veiligheid beschrijft de uitgangspunten, verwachtingen, organisatie en werkwijze waarmee Hockey Club Walcheren (Hockey Club Walcheren) werkt aan een veilige sportomgeving en een veilig sportklimaat.

Het beleid geldt voor alle clubactiviteiten en alle betrokkenen: sporters, ouders/verzorgers, trainer-coaches, teambegeleiding, scheidsrechters/officials, vrijwilligers, bestuur en bezoekers. Het geldt op en rond het veld, in het clubhuis en kleedkamers, tijdens activiteiten buiten het complex, onderweg (vervoer) en online.

Dit beleid is een overkoepelend document. De praktische uitwerking staat in onderliggende gedragscodes, werkinstructies, procedures en RI&E-formulieren.

2. Begrippen

Voor de uitleg van begrippen en definities wordt verwezen naar Bijlage A (Begrippenlijst). Deze begrippenlijst is leidend voor dit document en de onderliggende documenten.

3. Bestuurlijke erkenning en borging

Het bestuur van Hockey Club Walcheren spreekt expliciet uit dat een veilige sportomgeving en een veilig sportklimaat gewenst zijn en dat de vereniging daar actief naar handelt.

Het bestuur erkent het belang van sociale veiligheid en draagt dit actief uit naar leden, kader en bezoekers.

Het bestuur borgt en ondersteunt de inspanningen die nodig zijn om sociale veiligheid te bereiken en te behouden, onder meer door duidelijke kaders, roltoedeling, middelen, opvolging van meldingen en periodieke evaluatie.

4. Waarden en kaders (KNHB en NOC*NSF)

Hockey Club Walcheren sluit aan bij de sportwaarden van de KNHB (Sportiviteit & Respect) en de kernwaarden van NOC*NSF. Deze waarden geven richting aan ons handelen en aan de manier waarop wij sociale veiligheid organiseren.

Kernwaarden KNHB (Sportiviteit & Respect):

  • Je inleven in anderen
  • Een veilige omgeving bieden
  • Waardering tonen aan alle betrokkenen
  • Eerlijk en normaal doen
  • Samen tot de beste prestatie komen
  • Je eigen verantwoordelijkheid durven nemen
  • Spel spelen volgens de regels, normen, waarden en etiquette

Kernwaarden NOC*NSF:

  • Excelleren
  • Respectvol
  • Samen
  • Dynamisch
  • Verantwoordelijk

Daarnaast werkt Hockey Club Walcheren volgens de uitgangspunten van de ‘4 v’s voor veiligheid’: gedragscodes, een vertrouwenscontactpersoon, VOG waar nodig en vakkundige trainer-coaches en begeleiding.

5. Normen: wat we wel en niet accepteren

Sociale veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Binnen Hockey Club Walcheren is respectvolle omgang de norm: we spreken elkaar aan en we nemen signalen serieus.

Hockey Club Walcheren tolereert geen grensoverschrijdend gedrag. Hieronder vallen onder meer: pesten, discriminatie, agressie/geweld, (seksuele) intimidatie, machtsmisbruik, ongewenste (online) benadering, het delen van ongewenst beeldmateriaal en andere integriteitsschendingen.

6. Preventie en borging

Hockey Club Walcheren werkt preventief aan sociale veiligheid via gedragscodes en heldere afspraken, zorgvuldige werving en aanname van kader, VOG-werkwijze waar nodig, een pedagogisch sportklimaat, en een duidelijke meld- en opvolgroute.

6.1 Gedragscodes en clubafspraken

De Hockey Club Walcheren-gedragscodes (voor sporters, trainer-coaches en begeleiders, scheidsrechters/officials, functionarissen en het thema seksuele intimidatie) horen bij dit beleid. Bij aanvang van een rol worden de relevante gedragscodes onder de aandacht gebracht en waar van toepassing bevestigd.

6.2 Vertrouwenscontactpersoon (VCP)

Hockey Club Walcheren heeft een vertrouwenscontactpersoon (VCP) als laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen, zorgen en meldingen rond sociale veiligheid. De vertrouwenscontactpersoon luistert, adviseert over vervolgstappen en kan doorverwijzen naar passende ondersteuning.

6.3 VOG waar nodig

Voor functies met een verhoogd integriteits- of veiligheidsrisico geldt de VOG-verplichting zoals uitgewerkt in het Hockey Club Walcheren VOG-beleid en de werkinstructie. De VOG is een screeningsinstrument en geen garantie; gedrag en cultuur blijven leidend.

6.4 Vakkundige trainer-coaches en begeleiding

Hockey Club Walcheren borgt een pedagogisch sportklimaat door duidelijke rolverwachtingen, begeleiding en waar mogelijk scholing van trainer-coaches en teambegeleiding, in lijn met het Pedagogisch Plan van Hockey Club Walcheren.

6.5 RI&E per activiteit (verplicht waar nodig)

Voor activiteiten met verhoogde risico’s stelt Hockey Club Walcheren vooraf een RI&E (Risico-inventarisatie en -evaluatie) op met bijbehorende beheersmaatregelen. Dit is een vast onderdeel van het beleid sociale veiligheid.

De organisator (bijvoorbeeld teambegeleiding of commissie) vult het Hockey Club Walcheren RI&E-formulier in. Het bestuur (of een aangewezen coördinator sociale veiligheid) beoordeelt of de maatregelen voldoende zijn en bewaakt dat de RI&E wordt vastgelegd en geëvalueerd.

Voorbeelden van activiteiten waarvoor een RI&E doorgaans nodig is:

  • overnachtingen (kampen, toernooien met verblijf)
  • activiteiten met water (optioneel, afhankelijk van opzet en locatie)
  • activiteiten in of rondom het clubgebouw met verhoogde veiligheids- of gedragsrisico’s (bijv. disco-/feestavond, filmavond, grote evenementen)
  • vervoer in groepsverband (busjes, carpoolafspraken bij minderjarigen, reizen naar toernooien)
  • activiteiten buiten het complex of met extern ingehuurde begeleiding

De RI&E vormt samen met de afspraken uit dit beleid en de gedragscodes de basis voor praktische organisatie en toezicht tijdens activiteiten.

7. Rollen en verantwoordelijkheden

Sociale veiligheid is van ons allemaal. Voor de borging gelden de volgende hoofdlijnen:

  • Bestuur: Stelt dit beleid vast, wijst verantwoordelijken aan (o.a. vertrouwenscontactpersoon en coördinator VOG), zorgt voor communicatie en middelen, neemt besluiten over maatregelen en evalueert periodiek.
  • Technische Commissie (TC): Borgt de hockeylijn en begeleidt trainer-coaches; signaleert risico’s richting bestuur.
  • Trainer-coaches en teambegeleiding: Zetten de toon, hanteren het pedagogisch plan, begrenzen en signaleren; schakelen bij zorgen de juiste route in.
  • Scheidsrechters/officials: Handhaven sportief en respectvol gedrag op het veld en melden incidenten via de clubroute.
  • Ouders/verzorgers en sporters: Dragen bij aan een positieve cultuur, spreken aan waar passend en melden zorgen via de clubroute.
  • Vertrouwenscontactpersoon (VCP): Laagdrempelig aanspreekpunt en eerste opvangpunt van signalen van grensoverschrijdend gedrag; hoort aan en verwijst door.
  • Coördinator VOG: Voert de VOG-werkwijze uit en bewaakt inzetbaarheid in VOG-plichtige rollen conform het VOG-beleid.

8. Melden, signaleren en opvolgen

Hockey Club Walcheren hanteert een vaste route om signalen en meldingen zorgvuldig op te pakken.

8.1 Aanspreekcultuur

We spreken elkaar aan op gedrag dat niet past bij Hockey Club Walcheren. Bij ongewenst gedrag geldt: begrens, maak bespreekbaar en vraag hulp als dat nodig is.

8.2 Melden

Bij vragen, zorgen of meldingen neem je contact op met de Vertrouwenscontactpersoon. Bij acute onveiligheid bel je 112. Waar passend kan ook externe ondersteuning of melding worden gedaan via Centrum Veilige Sport Nederland.

8.3 Zorgvuldigheid en privacy

Hockey Club Walcheren gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Registratie is beperkt en functioneel (dataminimalisatie). Terugkoppeling gebeurt binnen de grenzen van privacy en veiligheid.

9. Onderzoek, maatregelen en herstel

Bij een melding of incident werkt Hockey Club Walcheren volgens de principes ‘veiligheid eerst’, ‘zorgvuldig’ en ‘passend’:

  • Triage en directe veiligheidsmaatregelen waar nodig (bijv. tijdelijk stopzetten van een rol of contactmomenten aanpassen).
  • Feiten verzamelen en hoor/wederhoor, met aandacht voor minderjarigen en kwetsbare personen.
  • Passende interventies: gesprek en herstelafspraken, begeleiding/scholing, waarschuwing of (tucht)maatregelen.
  • Nazorg en evaluatie zodat de club leert en verbeteringen borgt.

10. Handhaving, sancties en tuchtrecht

Dit beleid is een kaderdocument. Voor formele sancties en procedures gelden de bepalingen uit de Statuten, het Huishoudelijk Reglement en het Tuchtreglement van HC Walcheren en, waar relevant, de regels en tuchtprocedures van de KNHB.

Het bestuur kan maatregelen nemen en sancties opleggen conform de verenigingsdocumenten. Daarnaast kan een tuchtprocedure worden gevolgd via de tuchtcommissie zoals vastgelegd in het tuchtreglement.

11. Communicatie, scholing en evaluatie

Het bestuur communiceert dit beleid actief (website, introducties, clubhuis) en zorgt dat betrokkenen weten wat er van hen verwacht wordt en waar zij terecht kunnen met vragen of zorgen.

Nieuwe kaderleden maken kennis met dit beleid, de relevante gedragscodes, het pedagogisch plan en waar van toepassing het VOG-beleid. RI&E’s worden na afloop van activiteiten geëvalueerd en waar nodig aangescherpt.

Minimaal jaarlijks (en tussentijds bij relevante incidenten) evalueert Hockey Club Walcheren de werking van dit beleid en de onderliggende documenten. Aanpassingen worden vastgelegd in versiebeheer.

12. Samenhang en documentenkaart

Dit document is een kaderdocument. De praktische uitwerking en uitvoering is vastgelegd in de hieronder genoemde documenten. Achter ieder document staat de revisiedatum van de laatst beschikbare versie.

12.1 Kader en reglementen

1. Statuten
27 september 2023
2. Huishoudelijk reglement
27 september 2023
3. Tuchtreglement (voor zover van toepassing)
19 april 2017
4. Beleid sociale veiligheid (dit document)
24 februari 2026

12.2 Onderliggende documenten en uitwerkingen

A. Organisatie, vrijwilligers en screening

• Vrijwilligersbeleid
24 februari 2026
• Aannamebeleid vrijwilligers
24 februari 2026
• VOG-beleid en werkinstructie
24 februari 2026

B. Meldingen, ondersteuning en opvolging

• Werkwijze vertrouwenscontactpersonen (VCP)
24 februari 2026
• Checklist grensoverschrijdend gedrag
24 februari 2026
• Meldformulier signaal ongewenst gedrag
24 februari 2026
• Overzichtsformulier Vertrouwenscontactpersonen (VCP)
24 februari 2026
• Registratieformulier Vertrouwenscontactpersonen (VCP)
24 februari 2026

C. Pedagogische uitgangspunten

• Pedagogisch plan
24 februari 2026

D. Normen: gedragscodes

• Gedragscode voor het voorkomen van seksuele intimidatie
24 februari 2026
• Gedragscode voor veilig sporten
24 februari 2026
• Gedragscode voor functionarissen (bestuursleden, werknemers niet zijnde sporters)
24 februari 2026
• Gedragscode voor scheidsrechters en officials
24 februari 2026
• Gedragscode voor sporters
24 februari 2026
• Gedragscode voor topsporters
24 februari 2026
• Gedragscode voor trainer-coaches en begeleiders
24 februari 2026

E. Preventie en uitvoering: RI&E

• RI&E-kaderdocument en werkinstructie
24 februari 2026
• RI&E-formulieren (beschikbare masterformulieren)
24 februari 2026
  • RI&E Begeleid vrij spelen en knutselen
  • RI&E Beweegactiviteiten
  • RI&E Disco of bonte avond en filmavond binnenlocatie
  • RI&E Hygiëne en voedselveiligheid
  • RI&E Kampvuur
  • RI&E Kookactiviteiten
  • RI&E Onderweg activiteiten
  • RI&E Ontvangst en afscheid deelnemers
  • RI&E Opbouwen en afbreken evenemententerrein
  • RI&E Veiligheid ’s nachts
  • RI&E Vervoer
  • RI&E Vrij spelen gecoördineerd
  • RI&E Wateractiviteiten

Bijlage A. Begrippenlijst

Deze begrippenlijst geeft de betekenis van veelgebruikte begrippen en afkortingen in het Beleid sociale veiligheid en is leidend voor dit document en de onderliggende documenten.

Begrip
Definitie
1-jaarscyclus
VOG-cyclus van 12 maanden: volgens het VOG-beleid wordt een VOG jaarlijks (opnieuw) aangevraagd/overlegd om inzetbaarheid te borgen.
4 v’s voor veiligheid
Uitgangspunten voor veiligheid: gedragscodes, een vertrouwenscontactpersoon, VOG waar nodig en vakkundige trainer-coaches en begeleiding.
Aannamebeleid vrijwilligers
Verenigingsdocument met kaders voor werving, selectie, introductie en inzetbaarheid van vrijwilligers.
Activiteitverantwoordelijke
Functionaris die de voorbereiding en uitvoering van een activiteit organiseert en de RI&E en beheersmaatregelen borgt in het draaiboek.
AVG
Algemene Verordening Gegevensbescherming; het wettelijke kader voor het verwerken en beschermen van persoonsgegevens.
Begeleider
Iedereen die vanuit een rol binnen Hockey Club Walcheren begeleiding, zorg, toezicht of gezag heeft over sporters/deelnemers, waaronder:
  • sporttechnisch kader (trainers, coaches, leraren en assistenten);
  • sportmedisch en ondersteunend kader (fysiotherapeuten, masseurs, artsen, psychologen);
  • sportorganisatorisch en facilitair kader (teammanagers, leiders, begeleiders, wedstrijdfunctionarissen, onderhoudsmedewerkers e.d.);
  • bestuurlijk kader (bestuursleden, voor zover betrokken bij begeleiding/veiligheid of opvolging van signalen en meldingen).
Ook andere betrokkenen, zoals meehelpende familieleden, dienen de regels na te leven.
Beheersmaatregelen
Concrete afspraken en maatregelen om geïdentificeerde risico’s te beperken; deze worden vastgelegd in het draaiboek en moeten in de uitvoering actief worden toegepast.
Beleid sociale veiligheid
Overkoepelend beleid met uitgangspunten, gedragscodes en de meld- en opvolgroute voor sociale veiligheid binnen Hockey Club Walcheren.
Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN)
Landelijk loket voor veilige sport. Biedt informatie en ondersteuning en stelt een onafhankelijke Vertrouwenspersoon (VP) beschikbaar.
Coördinator VOG
Door het bestuur aangewezen functionaris die het VOG-proces organiseert/beheert en de registratie (o.a. in LISA) borgt.
Dataminimalisatie
Het registreren en delen van uitsluitend noodzakelijke persoonsgegevens, passend bij het doel van de registratie.
Draaiboek
Organisatiedocument met planning, taken, afspraken en beheersmaatregelen voor een activiteit/evenement.
Escalatielijn
Afspraken over wie wanneer wordt betrokken bij signalen/meldingen en hoe wordt opgeschaald naar bestuur/instanties.
Evenementcoördinator
Coördinerende rol die het totaalprogramma en het evenemententerrein overziet en vooraf controleert of (deel)RI&E’s en maatregelen compleet en uitvoerbaar zijn.
Functionaris
Persoon die een functie vervult binnen de vereniging (bijv. bestuurslid, vrijwilliger, official of medewerker) niet zijnde sporter.
Gedragscode
Vastgestelde set gedragsregels die richting geeft aan gewenst en ongewenst gedrag.
Grensoverschrijdend gedrag
Gedrag dat grenzen overschrijdt en de sociale veiligheid schaadt, offline of online; kan leiden tot opvolging via beleid/route of tuchtrecht.
Huishoudelijk reglement
Verenigingsregels over organisatie, orde, rechten en plichten; kan basis zijn voor maatregelen binnen de club.
Incident
Gebeurtenis of situatie die (mogelijk) onveilig is of afwijkt van afspraken en opvolging kan vragen.
Integriteitsschending
Handelen in strijd met normen/afspraken of misbruik van positie; kan leiden tot maatregelen of tuchtrechtelijke stappen.
KNHB
Koninklijke Nederlandse Hockey Bond; de hockeybond met regels, ondersteuningskanalen en (waar van toepassing) tuchtrecht.
Lijnverantwoordelijke
Verantwoordelijke binnen een lijn/commissie voor dagelijkse aansturing, begeleiding en borging van afspraken binnen het eigen domein.
LISA (LisaX-app)
Registratiesysteem (LISA Hockey) waarin de vereniging rollen en statusgegevens functioneel kan vastleggen, zoals VOG-status.
Meld- en opvolgroute
De afgesproken route voor melden, beoordelen, doorverwijzen en opvolgen van signalen, meldingen en incidenten (zoals beschreven in het beleid sociale veiligheid).
Melding
Formele of informele melding van (mogelijk) grensoverschrijdend gedrag of een incident.
NOC*NSF
Nederlandse sportkoepel; stelt normen en kaders voor een veilige sport.
Pedagogisch Plan
Verenigingsdocument met pedagogische uitgangspunten en afspraken rond begeleiding en sportklimaat.
Persoonsgegevens
Gegevens die direct of indirect tot een persoon herleidbaar zijn.
Professioneel
De kwaliteit van het handelen, overeenkomstig de geldende standaard en opleiding (dus niet of er al dan niet wordt betaald voor de werkzaamheden).
RI&E
Risico-inventarisatie en -evaluatie: vooraf inventariseren van risico’s en bepalen van beheersmaatregelen voor een activiteit/evenement.
Rolverantwoordelijke
Functionaris met verantwoordelijkheid voor een rol/taak rond teams, activiteiten of processen (bijv. trainer-coach, teammanager, organisator/coördinator) en voor naleving van relevante afspraken binnen die rol.
Sanctie
Formele maatregel of straf bij overtreding; kan volgen uit het huishoudelijk reglement, het tuchtreglement en/of het tuchtrecht binnen de hockeysport (KNHB).
Signaal
Waarneming of aanwijzing die zorgen oproept en aanleiding kan zijn voor een gesprek, advies, doorverwijzing of melding.
Sociale veiligheid
De mate waarin sporters en betrokkenen zich gerespecteerd en veilig voelen; inclusief preventie, signalering en opvolging.
Sporter
Deelnemer aan de sport. In de gedragscodes omvat dit zowel meisjes en jongens als vrouwen en mannen.
Tuchtcommissie
Commissie die tuchtzaken behandelt conform het tuchtreglement.
Tuchtreglement
Reglement met tuchtregels, procedures en bevoegdheden voor het behandelen van tuchtzaken.
Tuchtrecht
Stelsel van regels en procedures voor disciplinaire afhandeling van overtredingen.
Veilige sportomgeving
Afspraken, maatregelen, toezicht en organisatie.
Veilig sportklimaat
Cultuur en ervaren sociale veiligheid.
Vertrouwenscontactpersoon (VCP)
Laagdrempelig aanspreekpunt binnen de club; hoort aan en verwijst door. De VCP is niet bedoeld om zelf onderzoek te doen of te oordelen over schuld of sancties.
Vertrouwenspersoon (VP)
Onafhankelijke vertrouwenspersoon via Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN). Begeleidt melders en kan ondersteunen bij het formaliseren van een melding of klacht.
Vier-ogenprincipe
Borging waarbij belangrijke afwegingen/besluiten door minimaal twee personen worden gedaan om onafhankelijkheid en zorgvuldigheid te waarborgen.
VOG
Verklaring Omtrent Gedrag; screeninginstrument voor bepaalde rollen en een inzetbaarheidsvoorwaarde voor VOG-plichtige rollen volgens het VOG-beleid.
VOG-plichtige rol
Rol waarvoor volgens het VOG-beleid een VOG verplicht is.
Vrijwilligersbeleid
Verenigingsdocument met kaders voor de organisatie van vrijwilligerswerk en algemene verwachtingen richting vrijwilligers.